Proefnotities

Proefnotities — Nederlands

Nederlandse proeftermen. Ook Engels · Italiaans · Frans · Spaans. Waar mogelijk gekoppeld aan het woordenboek.

A

aanzet

Eerste indruk van een wijn, ook: inzet. De smaak van een goede wijn doorloopt verschillende fases. De aanzet is de eerste fase

aards

Geur of smaak van een wijn, ook wel gronderig, lijkt op losse grond of paddestoelen, wat schimmelig. Kan door de bodemsamenstelling zijn veroorzaakt

ABC

ABC staat voor Anything But Chardonnay or Cabernet. Proevers en handel gebruiken het voor consumenten of wijnmakers die bewust iets anders willen dan deze twee dominante druiven. Vergelijkbaar met de bekende uitspraak dat elke auto zwart mag zijn. Zie ook: Chardonnay.

accijns

Accijns is een belasting op alcohol die in de schapprijs zit. De consument betaalt die mee. Bij een lage prijs blijft vaak weinig over voor het wijnmaken zelf. Proevers wegen daarmee prijs en kwaliteit samen in hun waardeoordeel. Zie ook: Singapore — wijnprijs op het schap, importeur.

accompagnement

De wijn wordt begeleid door... Een sommelier of een gerecht

accord vóór techniek

Maria Laura Ortiz Chiavetta benadrukt in juni 2026 dat wijn-spijs eerst op harmonie moet letten voordat techniek de pairing stuurt. LinkedIn-post zonder volledige tekst in export. Zie ook: wijn en spijs

acerbe

Wrang door teveel verkeerde zuren, zoals appelzuur

amber

Kleuraanduiding voor barnsteenkleurige -lang- gerijpte wijn. Synoniemen: ambré FR, ambra IT. Kleur varieert van diep goudgeel tot oranje-bruin. Bij rode wijn vaak zichtbaar aan de rand van het vloeistofoppervlak

apre

Frans voor wrang

aroma uit druif, gisting en rijping

Geuren in wijn komen uit drie fasen. Druif levert primaire fruit- en florale tonen. Gisting maakt esters en andere fermentatiearoma's. Rijping op hout of fles voegt vanille, toast of noten toe. Zie ook: primaire aroma

augurk in wijn

Speelse pairing waarbij augurk in het glas bij witte wijn past. Wine Enthusiast test of dat bij Sauvignon Blanc werkt. Zie ook: wijn-spijs

B

barnsteenkleurig

zie amber, ambré, ambra. Barnsteen is hars van een boom

basissmaak

Zie smaaktheorie

bilanciamento

De wijn is in balans

BLIC

BLIC is een proefkader voor wijnbeoordeling met vier onderdelen. De letters staan voor balance, length, intensity en complexity. Het model helpt om wijn systematisch te beschrijven en om proevers dezelfde taal te laten gebruiken

Blind proeven

Blind proeven is proeven zonder label of prijs te zien. Het dwingt aandacht voor kleur, geur en smaak zonder imago. Handig in opleiding en bij vergelijkingen.

bloemen

1 - bloemen tussen de wijnranken lokken nuttige insecten welke schadelijke insecten tegen gaan. Er zal een ecosysteem ontstaan., 2 - bloemen zijn geregeld in het aroma van jonge wijnen te vinden. Kan zeer aangenaam zijn, maar ook afstotend. Vooral in jongen wijnen. Floraal, rozen,... DE: Blumig

Blume

Deutsche benaming voor geur, boeket of aroma van een wijn

boisé

, te sterke houtsmaak. Le boisé zijn houtkrullen

bosvrucht, Petite Sirah

Petite Sirah geeft diep paarse wijn met braam, pruim, peper en cacao na houtrijping. Dikke schil en hoge tannine door klein bessens.

bouquet

zie boeket

branderig

negatieve aanduiding voor een onaangename smaak. Veroorzaakt door teveel alcohol

breed

de geur en smaken geven een veelheid aan nuances. Brede wijnen combineren met brede gerechten

brett

Brett is een gistgeur en -smaak in vooral rode wijn, van paardenstal tot kruidnagel. Een beetje wordt soms getolereerd. Sterke brett geldt als fout. Zie ook: wijnfouten.

brettgeur

Brettgeur ruikt naar paardenstal, leer of dierlijke tonen door Brettanomyces in kelder of fles. Een lichte noot kan complexiteit geven. Extreme brett overheerst fruit en maakt de wijn onaangenaam in het glas.

brioche

Brioche in mousserende wijn wijst op rijping sur lattes met gistcontact. Domaine des Lowas Brut 2022 toont geel fruit, bloemen en brioche na dertig maanden.

C

cellar potential

Cellar potential is de termijn waarin een wijn nog kan rijpen in de fles. Consumenten en restaurants bewaren flessen tot de wijn voller en zachter wordt. Voor veel wijnen is dat twee tot drie jaar. Zie ook: bewaar, rijpen.

chambreren

het op serveertemperatuur laten komen van een fles rode wijn welke uit de kelder o.i.d. Komt. Eigenlijk verouderd, omdat de huiskamers te warm zijn voor rode wijn, beter is 16-18 °C

chapiter

proeverij van een wijnbroederschap

charmat

Mousserende wijn die in drukvat rijpt in plaats van op fles. Prosecco-methode, ook gebruikt voor Engelse mousserende wijn.

coefficient multiplicateur

Vermenigvuldiger in Franse horeca waarmee restaurateurs wijn boven inkoopprijs berekenen. De consument betaalt dan een veelvoud van wat het huis inkocht. Proevers wegen menukaartprijs mee in hun waardeoordeel.

constant

qua smaak: samenstellen van wijn

corpo

body

crispy

zie knackig

D

decanteren

Wijn rustig overschenken in een karaf. Zo haal je bezinksel eruit en krijgt de wijn lucht

degustatie

proeverij. FR: Dégustation, DE: Probe

diepe rosékleur

Donkere rosékleur komt van langere schilweking en meer extractie. De tint zegt niets over kwaliteit. In Italië wijzen donkere rosati vaker op traditie en terroir dan op bleke Provence-stijl.

diepte

een wijn met diepte blijft boeien. De wijn is gelaagd. Tijdens het proeven ontwaart men steeds nieuwe nuances. Ook: complex

doce

zie zoet

droge rosé

Droge rosé is rosé zonder restsuiker. Op de Nederlandse markt groeide de vraag naar droge rosé sterk na een dip sinds de jaren zeventig.

drogend

Komt bij jonge en oude wijnen voor. De jonge wijn is dan nog niet op dronk: het heeft veel harde tannine en te weinig fruit om dit te compenseren. Bij de oudere wijn is het fruit verloren gegaan, of de wijn had dit vanaf de oogst al onvoldoende en resteert droge tannine. Onrijpe tannine wordt in een fles nooit meer rijp. Snel drinken is bij deze wijnen dan ook het advies. Oorzaak: gestoofd, wortel

droog

Wijn met weinig restsuiker, vaak onder circa vier gram per liter. Tegenwoordig is strak ook gangbaar. Eigenlijk is droge wijn een wijn met een prima balans tussen zuur en zoet. De beleving kan anders zijn door bloemige aroma's, eikenhout of alcohol boven veertien procent. Bij mousserend staat Brut Nature voor zeer droog en Sec juist voor wat zoeter op het etiket

drooggerijpte vis zonder ijs

Vis die niet op ijs ligt maar droog rijpt aan haken in een koelvitrine. Vlees wordt compacter en minder waterig, bedoeld voor beter grillen. Zie ook: ikejime

druppel

1 - langs de binnenkant van het glas, zie tranen, 2 - langs de fles, zie druppelrand. Om dit te voorkomen zijn er schenktuitjes en aluminium schenkblaadjes te koop

dry

aanduiding voor de smaak van een wijn:, 17 - 35 gr-l voor mousserende wijn. Voor fino sherry: minder dan 45 gram-liter

dulce

zie zoet

E

edele rotting

Edele rotting door Botrytis cinerea concentreert suiker en zuur in druiven voor zoete wijnen zoals Sauternes en Barsac.

eikenhout

Eiken hout in wijn, vaak vanille, toast, kruid of rook. Te veel eikenhout heet houtig of Oaky

elegantie, féminité in wijn

Elegantie of féminité in wijn is verfijning en precisie, niet zwakte. De wijn kondigt zich niet luid aan maar ontvouwt zich. Berrouet koppelt dit aan finesse en lichtheid in plaats van pure kracht.

energy in Cabernet Franc

Energy wijst op levendige zuren en een opwekkende afdronk in jonge Cabernet Franc. Domaine Moly gebruikt het woord energy naast spice en fresh voor Saumur-wijnen. Zie ook: Cabernet Franc

etherisch

aroma: aromatisch, vluchtig. Bijvoorbeeld: aceton, ether, chloorachtigen. Ook etherische olie: aroma onttrekken aan plantendelen

etiket beïnvloedt proefbeleving

Dezelfde wijn smaakt fruitiger bij een bloemenetiket en eikenhoutiger bij een bulldog-label volgens Auburn-onderzoek in WineBusiness juni 2026. Zie ook: proefnotitie

evolutie

ontwikkeling. Een evoluerende wijn ontwikkelt zich in de fles. Maar kan ook staan te ontwikkelen in het glas, soms door microgisting of door uitwisseling van electronen. Het resultaat is kleine belletjes in een stille wijn. Zie ook rijpen

excellent

uitstekend

extract, wijn

Extract zijn opgeloste stoffen in wijn. Veel extract geeft body en tannine, lange rijping op vat.

F

fenolisch rijp

Rijpe tannine in de mond. Zacht, rond en niet meer stroef of wrang. Zie ook: tannine

fijne tannine

Perrier-Jouët beschrijft regeneratieve basiswijnen met strakkere lijn en meer frisheid dan controlepercelen.

Fino

Fino is bleekgouden Sherry onder flor-gist met amandel, deeg en kruiden. Droog en licht, past bij haring en sushi volgens Winebusiness.nl.

firne

smaak en geur welke bij oudere Rieslingwijn ontstaat en dan nog lang een aanvulling op de overige smaken kan zijn. Kruidig, harsig en olieachtig. Wordt het te sterk dan is het een gebrek, niet te verwarren met pétrol. Zie ook ouderdomsmaak

flight

Eng, te proeven wijnen worden in verschillende flights gepresenteerd, per twee, drie wijnen tegelijk

floraal

Geur of smaak die doet denken aan bloemen, bijvoorbeeld roos, acacia of viooltje. Komt vaak voor in jonge witte wijn. Floraal kan aangenaam of afstotend overkomen.

fout bij wijnproeven

Veel proeffouten komen door snelle conclusies, verkeerde temperatuur of geur in het glas. Korte LinkedIn-tip in juni 2026 herinnert aan kalibreren en rustig ruiken voordat je smaak vastlegt. Zie ook: proeven

fraîcheur

zie fris, heid

frais

fris, vers. Fraise = aardbei

fris

De wijn bezit aangename zuren wat in de mond een fris gevoel geeft. Meestal ook een sappige wijn

frizzante energie

Directe frisse afdronk bij mousserende rode wijn. Goede Lambrusco voelt levendig en niet log. Te warm verliest de wijn precies die energie.

fruitig, wijnstijl

Fruitig beschrijft wijn met duidelijke druiven- of bessenaroma's. Past bij lichte gerechten en jonge rode wijnen zoals Beaujolais bij charcuterie.

Funny wine

Aardse wijn, stalgeur

fustmonster

Proef- of testhoeveelheid uit het vat of fust. Belgisch: staal. Ongebottelde wijn. Niet elk vat bevat een identieke wijn, plus: in het vat veranderd de wijn nog. Een fustmonster is dus een beetje glad ijs

fysische rijpheid

Fysische rijpheid: aroma, tannine en smaakstoffen naast suiker en zuur. Chemische rijpheid alleen is niet genoeg.

G

gekoeld rood

Gekoeld geserveerd rood of mousserend rood bij warm weer. Frisse zuren en lichte bubbels houden de wijn levendig. Lambrusco is het bekendste Italiaanse voorbeeld bij barbecue en vette kazen.

gekoelde rode wijn

Gekoelde rode wijn wint terrein op terrassen. WineNews issue 791 meldt in juni 2026 dat sommeliers grote roden rond dertien tot zeventien graden serveren voor frisheid.

geoxideerde wijn door warmte

Langdurig warm bewaren vlakt aroma's af en versnelt oxidatie. Waarschuwingssignalen zijn laag niveau, coulure, plastic kurk of verkleurde wijn volgens Delmas juni 2026. Zie ook: kelder

geparfumeerd

een wijn met een stuivende neus, als een parfum walmt het uw glas uit

gestoofd rood fruit

Geur en smaak van gestoofde rode vruchten, bosbessen en frambozencoulis. Caroline Latrive bij Amour de Deutz Rosé 2015. Zie ook: rode vruchten, mousseux.

glykos

zoet

goedkope wijn

wordt veelal gebruikt om wijn qua kleur en-of smaak te verrijken, zoals Italiaanse wijn in Duitse, of Languedocwijn in Bordelaise en Argentijnse in Zuid-Afrikaanse wijn

gourmand

lekkerbek, snoeper, genieter

Gourmand et ample

Greedy and full

gourmandise

FR: plaats voor lekkerbekkerij, voor het genot van het rijke tafelen

gourmet

fijnproever, smulpaap

Gran Reserva 2018 Marqués de Vargas

Gran Reserva 2018 proefde intens met zwarte kersen, kokos en mooie tannine. Perswijn geeft zeventien punten.

gras

1 - FR, vet, tig, 2 - NL, ook herbaal, smaak in wijn. Duidt aan dat er onrijp fruit is gebruikt. Bij weinig grassigheid niet altijd negatief

groen

smaak in een wijn: onrijp, grassig. Groene tannine

gronderig

smaak van wijn, zie ook aards

grower versus grande marque

Grower Champagne komt van telers die eigen druiven bottelen. Grande marque is een grote maison die druiven inkocht en assembleert. Beide vragen vakmanschap, maar de proefstijl verschilt. Zie ook: Champagne

H

Hacienda Pradolagar Viñedo Singular 2017

Topcuvée 2017 proefde bloemig, krachtig maar elegant met zoete specerijen. Perswijn geeft zeventien punten.

halfdroog

Smaakterm tussen droog en zoet. Er is nog wat restsuiker, maar de wijn blijft fris

hard

wrang als gevolg van veel tannine FR: austère

herbaal

de wijn heeft het aroma of de smaak van groene kruiden, positief of grassig, negatief, want onrijp

Hollow

Engelse proefnotitieterm: Lacking substance, flavours. Zie ook de lijst op tasting_notes/.

hors class

Hors class betekent bovenmatig niveau. De term komt voor bij proef- en classificatiesystemen wanneer een wijn boven de standaardcategorie uitstijgt.

hout

Houttonen uit rijping in vat, zoals toast, vanille, kruid of rook. Positief in balans met fruit, negatief als hout domineert

houtrijping

Rijping van wijn in houten vat. Kleine nieuwe barrique geeft meer hout en tannine dan groot oud vat

I

ijs met wijn

Ach, waarom ook niet, alleen proef je niet zoveel van de wijn vanwege de kou. Zoete wijn is hier goed toe te passen, port, sherry

inwijnen

een glas voor gebruik voorspoelen met wat wijn. Er kunnen nog wat resten van reinigingsmiddelen inzitten

J

jong

nieuwe oogst smaakt nog jong wanneer: - de zuren wat scherp zijn - de tannine hard zijn - de kleur nog niet gebruind - de smaken, ook van het hout nog niet mooi harmonieus zijn versmolten

Jungfern

letterlijk: juffrouw. Aanduiding voor een wijn welke nog iel en fragiel is. Jonge wijn van jonge stokken bijvoorbeeld. Vaak beloofd dit dat de wijn wel goed zal zijn wanneer de stokken ouder zijn

K

karaf

wijnschenkkan, te reinigen door: twee kopjes afwassop plus een handje rijst-grof witzand, kleine kiezel en zwenken. Zeep mag, soda en ontsmettingsalcohol ook. Deze laten geen geursporen na

koel-klimaat frisheid

Frisse zuren en lichte body door koel wijnklimaat. Smaak naar citrus, groen fruit of natte leisteen in plaats van rijp steenfruit. Zie ook: zuurgraad

koppig

een wijn met storend veel alcohol

kort

de smaak is kort, is zo weer weg

Krätzer

vieze bocht, slechte wijn

krasje

bij mousserende wijn heeft een gasbel een kern nodig om zich vast te hechten. Na hechten groeit de bel. Nu enige tijd wordt de bel groot genoeg om als een ballonnetje naar boven te gaan

kristalglas

het grote verschil tussen gewoon glas en kristalglas is dat de laatste ten minste 24% loodoxyde, PbO2 bevat. Daardoor is het glas zachter

kuil

in de fles, zie ziel

kurkenduwer

geen kurkentrekker, maar een waarbij de handle niet omhoog, maar omlaag geduwd moet worden. Zie in de winkel

kurkentrekker

ook: kelnermes, contraschroef, vleugelhefboom. Voor gebruik met twee, drie of vier vingers of de hele hand De eerste kurkentrekkers dateren uit de 17e eeuw. Voor de intrede van de kurk, werd de vloeistof met linnen proppen, houten stoppen of een laagje olie van de zuurstof gescheiden. Toen de kurk zijn intrede deed, werden kurken slechts tot de helft in een fles of kruik gebracht, zodat ze gemakkelijk met de hand verwijderd konden worden. Met de komst van de cilindervormige fles, rond, 1730 - waarin de wijn liggend kon worden bewaard - kwam de vraag naar kurkentrekkers op gang.

kurkwijn

Kurkwijn ruikt naar natte kurk of vochtige kelder. De smaak is vlak en vaak bitter. Komt door TCA in de kurk of verpakking. Zie ook: kurk

kwaliteit

begint in de wijnwereld met rendementsmanagement, dwz de keuze van de wijnboer tussen veel of lekker. Daarna zijn kleur, geur, smaak en textuur erg belangrijk Zie kwaliteitssyteem

L

lageren

het bewaren van uw wijn op een prima plaats, totdat deze op dronk is of totdat deze de smaak heeft die u prefereert. Zie ook rijpen of opslaan

lang

tegenovergesteld aan kort. Een wijn met lengte proef je nog lang na, nadat de wijn de mond heeft verlaten. Ook: nasmaak

levendig

Levendig beschrijft een frisse, sprankelende smaak in wijn door levendige zuren. Zie ook: fris, knackig.

lush

sappig, weelderig, zeer rijp

M

Marqués de Vargas Reserva

Perswijn juli 2026 beschrijft Rioja van Marqués de Vargas als rijke blend in modern-klassieke stijl. Reserva is de vaste basiswijn van het domein.

mineraal

Mineraal proef je als natte steen, oester of zilte tonen in witte wijn. Holden Manz Semillon 2023 uit Franschhoek toont volgens Greg Sherwood MW steigerende mineraliteit en citrus.

mineraliteit

Mineraliteit beschrijft een frisse, steenachtige indruk in wijn. In Priorat-rosé op llicorella noemt Costers del Priorat fijne persistente mineraliteit.

mineraliteit, terroir in glas

Mineraliteit is de proefervaring van steen, zout of natte aarde in wijn. Of die smaak letterlijk van de bodem komt, blijft omstreden. DM Wine Line bespreekt tasting dirt en terroir in het glas.

mineraliteit, Viura

Viura op kalk levert frisse witte wijn met mineraliteit en florale tonen, vergelijkbaar met strakke Bourgogne-stijl. Artuke Trascuevas toont lage pH en krijtgevoel.

modern-klassieke Rioja

Perswijn juli 2026 noemt Marqués de Vargas Reserva 2020 mooi getypeerd met zoet rood fruit, vanille en lange afdronk. Gran Reserva 2018 krijgt zeventien punten.

mollig

een rijke, ronde en volle wijn

mondgevoel alcoholvrije pairing

Bij alcoholvrije dranken naast het menu let de maker op zuurgraad en mondgevoel naast aroma. Te zoet of te zwaar vermoeit bij een lang menu. Zie ook: wijn-spijs

mondvullende afdronk

Afdronk die breed en vol aanvoelt en de mond lang vult. Vaak bij krachtige rode wijnen met veel extract. Zie ook: body

muffigheid

Muffigheid is een natte-karton- of schimmelgeur door haloanisolen zoals TCA. Fruit en bloemen kunnen afvlakken zonder duidelijke kurknoot. Zie ook: TCA, kurkwijn.

N

nasaal

smaken en geuren welke via de neus worden waargenomen. Vergelijk retro-nasaal

nasmaak

de smaak welke in de mond blijft hangen nadat de wijn is doorgeslikt. Zelfs uren na het drinken kan de smaak nog terugkomen. Een wijn met lengte heeft een lange nasmaak

nat

meestal een geur: natte wol, natte hond, natte krant

nederigheid sommelier

Rigourd: wijn hangt af van natuur, dus de sommelier hoort nederig te zijn en wijnmakers niet te oordelen zonder kelderervaring. Proeven met respect voor terroir en oogststress.

Nederlandse mousserende wijnen

Perswijn aanbevolen selectie juli 2026 met Nederlandse mousserende wijnen uit proeverijen voor Geproefde Wijnen in nummer vijf.

neus

1 - lichaamsdeel. Belangrijkste orgaan om te beoordelen of een wijn iets heeft., 2 - aanduiding voor het aroma of de geur: de neus is bijvoorbeeld stuivend, aromatisch of fris zie ook smaak

O

Oechsle

Oechsle meet suiker in most via refractometer of densimeter. In Nederland na oogst voor aansuikeren.

oogststage sommelier

Sommelieropleiding kan beginnen met een maand oogst in de wijngaard vóór theorie. Rigourd leerde zo vat reinigen, remontage en druk op wijnmakers kennen — basis voor nederig proeven zonder de kelder te kennen.

P

pale

kleur voor een sherry van het finotype. Bleek

pale red

Pale red is een lichtrode wijn met de frisheid van rosé en wat meer kleur en structuur. Henry Jeffreys noemt in juni 2026 de stijl naast rosé als zomertrend. Zie ook: rosé

palet

draagplank waar glazen met een voet in kunnen hangen. Dan vallen ze niet

Palo Cortado

deze bijzondere sherry ontstaat spontaan uit een amontillado. Het heeft de geur van een amontillado, hazelnoot en de smaak van een olorosso. Zeer apart, en ook zeldzaam. De commerciële vorm is een mengsel van amontillado en oloroso

pinot on the rocks

Pinot on the rocks is gekoelde pinot noir met ijs in het glas. Tom Wark noemt het in juni 2026 naast oranje wijn en rosé als zomergebruik in Oregon, ook al schrikken sommige makers ervan. Zie ook: proeven

PIWI-blend

Blend van schimmelresistente PIWI-rassen voor noordelijke teelt. Domein Bergen maakte in juni 2026 vier cuvées uit Souvignier Gris, Sauvitage, Muscaris, Monarch, Laurot en Cabernet Cortis.

primaire aroma

Primaire aroma komt uit het druivenras en de rijping in de wijngaard. Denk aan vers fruit, kruiden en mineraliteit. Zie ook: secundaire aroma

puntensysteem

er zijn diverse puntensystemen bij het proeven van wijn. Schalen van 100 punten, 20, 10 en 5. Modern in NL is de schaal van 10, zoals op school: dat geeft in ieder geval duidelijkheid, 6 is gemiddeld Systemen met 20 punten zijn eigenlijk 10 puntsschalen, wijnen onder de 10 zijn niet lekker, waarom zou je niet-lekkere wijn verder nuanceren? en de 19 en 20 worden nauwelijks gegeven. De 100-puntenschaal is eigenlijk een 20-puntenschaal. Uitsluitende de bovenste 20 punten worden gebruikt. De 100 komt haast nooit voor Zie ook: Parker, Robert M, wijnjaar. Onderzoek naar wijnprijzen laat zien dat het prijsverschil vooral stijgt vanaf negentig punten op de honderd-puntenschaal. Een wijn met negenentachtig en negentig punten kan commercieel sterk uiteenlopen

R

receptor

van de tong, zie smaaktheorie. Voor elk type stof heeft de tong een specifieke receptor: eiwit, vetzuur, koolhydraten, zuren, etc. De verdeling van de receptoren over de tong is niet overal gelijk

refractometer

Refractometer meet suiker via lichtbreking in een druppel druivensap. Nul Oechsle met gedestilleerd water.

Reserva 2020 Marqués de Vargas

Reserva 2020 proefde modern-klassiek met zoet rood fruit, vanille en lange afdronk. Perswijn geeft zestien punten.

reticent

Reticent wijn toont aroma en smaak nog niet volledig. De wijn lijkt gesloten of gereserveerd en opent vaak pas na jaren flesrijping. Zie ook: flesrijping.

retro-nasaal

geuren en smaken die via de mond waargenomen worden. Vergelijk nasaal

romige textuur witte wijn

Volle mondgevoel door malolactische fermentatie of houtrijping, met melkzuur in plaats van scherpe appelzuur. Sandra E. Taylor noemt dit een brug voor rooddrinkers naar witte wijn.

rooktaint

Rooktaint is een geur- en smaakfout door rook na bosbrand. Wijn kan naar as, kampvuur of verbrand hout ruiken, ook als de ranken overleven. Het risico groeit in droge zomers in Europa.

rooktint

McClatchy 2017: na bosbranden in Napa en Sonoma in oktober 2017 met wind tot circa 80 km/u raakten naar schatting vierentwintig van circa 1200 domeinen beschadigd of verwoest, zware rook in nog niet geoogste percelen, onder meer cabernet sauvignon, wekte zorg om rooktint De Smoke Summit in Oregon in de Verenigde Staten besprak in juni 2026 bescherming tegen wildfire smoke in wijngaarden. Spraybarrières kunnen rooktint verminderen maar moeten snel na rook afspoelen.

rosé gastronomique

Rosé met structuur en rijping die bij eten past, niet alleen als lichte zomerwijn. Pasqua noemt Y by 11 Minutes een gastronomische rosé met barrique. Zie ook: rosé

rose-cerise

Kleurterm voor diepe Tavel-rosé bij Liebling 1919: rose-cerise als renkleuren. Warm-droog met hint bitter. Zie ook: Tavel, kleur.

rotte eieren

kan veroorzaakt worden door meeldauw

ruiken

aroma vaststellen, zie ook proeven

rustig

een wijn welke mag rijpen, welke je gerust een dag van te voren kunt openen om alvast wat op adem te komen. Daar ga je even bij zitten om van te genieten FR: savoureren

S

savory in wijn

Savory betekent hartig of umami in het glas, naast fruit of zuur. Meg Maker noemt het bij Saint-Joseph wit en andere proefnotities in juni 2026. Zie ook: umami

savoureren

langzaam en intens genieten

scherp

het soort zuur kan er de oorzaak van zijn dat men een wijn niet aangenaam vind. De meest voorkomende zuren zijn: appelzuur, wijnsteenzuur, melkzuur en citroenzuur. Maar ook boterzuur, barnsteenzuur en propionzuur zijn aanwezig

secundaire aroma

Secundaire aroma ontstaat door kelderwerk: gist, hout, malolactische gisting. Denk aan toast, boter, brood en specerijen. Zie ook: tertiaire aroma

sediment

Dode gist, druivenresten en tartraten in wijn na fermentatie. Wine Spectator Buzz Word juni 2026.

Selección Privada Viñedo Singular

Marqués de Vargas Selección Privada Viñedo Singular Pradolagar 2017 proefde fijn gerijpt met zoete specerijen en verfijnde tannine. Perswijn geeft zeventien punten.

sensorische analyse

in de wijnwereld: proeven. De sensorische analyse duidt op het volledig beschrijven van de organoleptische kenmerken van een product: kleur, geur, smaak, gehalte, geluid, gevoel, structuur

serveren van wijn

Wijn serveren De drinktemperatuur is belangrijk om van een wijn te kunnen genieten. Bij een te koude wijn zullen niet alle geuren en smaken waar te nemen zijn, een te warme wijn is vlak of zelfs vermoeiend, alcohol dampt het glas uit Witte uit de koelkast is te koud, behalve in de volle zon. U kunt ook experimenteren met uw vrieskast. Warme witte wijn kan in een halfuur op temperatuur zijn. Rode wijn is na 10 minuten gereed. Niet vergeten ! Gebruik van het juiste glas is wellicht zo belangrijk, zie glaswerk. Zie ook: chambreren, decanteren Serveertemperatuur: FR: température de service Optimale drinktemperatuur Het komt ook niet zo precies, in de praktijk is dat ook moeilijk te doen.

slobberwijn

Lichte makkelijk drinkbare wijn zonder zware structuur, vaak voor warm weer. In Nederland gebruikt voor toegankelijke zomerwijn. Zie ook: lichte witte wijn

smaaktheorie

goede smaak: alle goed aspecten zijn aanwezig, de slechte afwezig de tong is opgedeeld in verschillende zones. Met elke zone proef je een andere basissmaak: zoet, alcoholisch met het puntje van de tong, bitters zijn achterin te proeven, zuren aan de zijkant. De waarneming is dmv prikkels. Lijkt achterhaald, want de tong bestaat uit receptoren. De verdeling van de receptoren over de tong is niet overal gelijk. Daar waar veel receptoren zitten proef je andere smaken, dan op de plaats waar minder receptoren aanwezig zijn

spice in Cabernet Franc

Kruidige tonen in Cabernet Franc uit de Loire, vaak naast fris fruit. Etienne Moly van Domaine Moly noemt spice als eerste van drie kernwoorden voor zijn wijnen. Zie ook: Cabernet Franc

strak, wijnstijl

Strak is een wijn met frisse zuur en weinig romigheid. Droge witte wijnen bij vis en schaal- en schelpdieren zijn vaak strak, bijvoorbeeld Muscadet bij mosselen.

Strausswirtschaft

Strausswirtschaft, ook wel Hecksen- of Besenwirtschaft genoemd. De gewoonte komt uit Duitsland. Bij wijnlokalen wordt buiten een heksenbezem, een krans of boeket, Strauss, gehangen, zodat te zien is dat de wijn in die periode goedkoper is

sur lie

Rijping op de fijne droesem. Bij Muscadet geeft sur lie zachte gistige textuur en iets meer gewicht bij ranke wijn.

T

tabak

geur in al wat rijpe wijn, of houtrijping is in de buurt

tagliente

scherp, bijtend

tannine

Tannine is looizuur uit schil, pit en hout. Het geeft grip, structuur en lengte in rode wijn. Rijp voelt zacht en kruidig. Onrijp droogt tanden en gehemelte. Wijn kan wrang of stroef overkomen. Kaas en eiwit temmen harde tannine. Zie ook: wrang, stroef, samentrekkend en fenolisch rijp

tastevin

metalen wijnproefschaaltje, nap welke om de nek kan worden gedragen. Beetje oubollig. Is te verkrijgen met wat wijnkennis en een vriendje in de regio's waar dit een gewoonte is, zoals Bourgogne, in Frankrijk

TCA

afkorting van trichloroanisol, de vermeend veroorzaker van de kurksmaak

TDN, petroleumtoon Assyrtiko

TDN geeft petroleum- of kerosineachtige aroma's. Assyrtiko maakt meer TDN bij intens zonlicht en VSP-geleiding. Bush vines schermen trossen af en geven vaak minder TDN.

teer en rozen

Klassieke Nebbiolo-handtekening: rozen, teer, rook, anijs en rode kers komen vaak uit het druivenras zelf, niet uit hout. Zie ook: Nebbiolo

terroir, wijnjaar

Terroir kan een zwak wijnjaar lokaal compenseren: ligging, wind, drainage en selectie op het château.

tertiaire aroma

Tertiaire aroma komt door rijping van wijn of druif: gedroogd fruit, tabak, aarde, paddenstoel en noten. Zie ook: rijping wijn

tussengang

bij een diner kan tussen de gangen een glas worden geserveerd met zoete wijn, zoals VDN, Duits-Oostenrijks etc

V

vegetaal

1 - onaangenaam plantaardig als gevolg van onvoldoende rijpe druiven, 2 - aroma's van groenten, grassen, planten, klinkt groen

vermoeiend

1 - te oude wijn, over het hoogtepunt van de ontwikkeling heen 2 - zoete wijn kan ook vermoeiend of vervelend overkomen, als het te plakkerig wordt. Meestal ontbreken de verfrissende zuren 3 - kan ook bij jonge of te warme wijnen voorkomen. Oorzaak: door te veel alcohol 4 - wijn proeven is ook vermoeiend, aangezien het opperste concentratie vraagt

vers

wijn zonder oxidatie- of andere ouderdomsverschijnselen. Verse druiven: vruchten, juist van de wijnstok, direct geperst, verse wijn is zonder oxidatie- of andere ouderdomsverschijnselen verse druiven: vruchten, juist van de wijnstok, direct geperst

vigueur

kloek, levenskrachtig, fors

vin de merde

strontwijn. Beroemde uitspraak vanwege het gebruik in Frankrijk tegen de Beaujolais Primeurwijn in 2002. De oorzaak hiervoor is dat deze wijn meer een fruitsap is, dan een lekkere wijn. Vanuit het product gedacht: er is te weinig moeite voor gedaan

Vinosofie

Vinosofie is filosoferen over wijn: wijn als ingang tot levensvragen, smaak en betekenis

volatile acidity

Te veel vluchtige zuur ruikt naar azijn of aceton en kan wijn ondrinkbaar maken. Tim Atkin meldt in juni 2026 teleurstellende Engelse wijnen met excessieve VA.

vulkanische mineraliteit

Vulkanische mineraliteit ruikt en smaakt naar natte basalt, gunpowder of droge rozenblaadjes. Op Tenerife in Spanje zien proefnotities dit bij Listán Prieto op lavagrond.

W

waxy textuur

Waxy voelt vet en bijna bijenwasachtig aan, zonder zwaar te zijn. Komt voor bij marsanne-roussanne blends met houtrijping. Zie ook: body

wijndiamanten

Kristallen van wijnsteenzuur in witte wijn bij koude opslag. Vaak teken van minimale bewerking zonder koud stabiliseren. Smaakloos en onschadelijk. Zie ook: tartraat.

wijnfouten

Een wijnfout is een karakter dat de verwachting van de drinker verstoort. Sommige fouten zijn altijd fout. Andere hangen van context af. Kurkmuf werd minder door betere kurken. Brett en oxidatie blijven vaak. Lichte flint-reductie in Chardonnay is soms bewust en geen fout als het mild blijft.

wijnmetafoor in vertaling

Engelse wijnmetaforen reizen niet altijd mee naar andere talen en culturen. Allison Creed toont in juni 2026 dat beschrijvingen koopgedrag en plezier beïnvloeden.

wijnsteen

kristallen die als witgele kruimels op de bodem van de fles zichtbaar zijn. Teken van goede wijn, aangezien het gehalte aan het lekkere wijnsteenzuur hoog is geweest

wrang, stroef, samentrekkend

Mondgevoel waarbij slijmvliezen samentrekken, meestal door tannine of veel zuur

Z

zebra striping

Wisselpatroon waarbij alcoholvrij en alcoholhoudend afwisselen in dezelfde avond of maaltijd. Vinovonk beschrijft het als trend in proef en consumptie.

zeste

buitenste schil van een citroen of sinaasappel. Smaakkenmerk

ziel

van een fles. Holte in de bodem van een fles, oorspronkelijk bedoeld om te zorgen dat eventueel bezinksel zich niet teveel door de wijn verspreid bij het uitschenken. Is een duurdere fles dan zonder ziel. Wordt ook voor goedkope wijnen gebruikt

zijdezachte tannines

Tannines die zacht en glad aanvoelen op de tong, zonder ruwe astringentie. Komt voor bij rijpe rode wijnen met goede rijping en balans. Zie ook: tannine

zilt

Ziltige afdronk geeft mineraliteit en frisheid in mousserende wijn. Brut 2022 van Domaine des Lowas eindigt zilt na rijke mousse.

zinderend

van een enorme fijnheid, over-all, compleet, in beweging, lang natuurlijk, ingetogen, vibratie

zoet

Zeer geliefde smaak van een wijn, tenminste 45 g per liter in DE en AT. Wijn met suiker is niet altijd zwaar of vettig

zuur

Smaak van zuren in de wijn. Positief: strakheid, levendigheid en frisheid. Negatief: te scherp of ongebalanceerd

zuurgraad

Ook zuurtegraad. Wordt uitgedrukt in gram zuur per liter. Zie ook pH