aanzet
Eerste indruk van een wijn, ook: inzet. De smaak van een goede wijn doorloopt verschillende fases. De aanzet is de eerste fase
|
|
|
Nederlandse proeftermen. Ook Engels · Italiaans · Frans · Spaans · Duits · Portugees. Waar mogelijk gekoppeld aan het woordenboek. Uitleg in het Nederlands.
Dutch tasting terms. Also English · Italian · French · Spanish · German · Portuguese. Linked to the dictionary where possible. Definitions in Dutch.
Proefformulier 20 punten. Standaard voor notities bij een proeverij: kleur 3, neus 5, smaak 9, algemene indruk 3.
20-point tasting sheet. Standard for notes at a tasting: colour 3, nose 5, taste 9, overall impression 3.
Eerste indruk van een wijn, ook: inzet. De smaak van een goede wijn doorloopt verschillende fases. De aanzet is de eerste fase
Geur of smaak van een wijn, ook wel gronderig, lijkt op losse grond of paddestoelen, wat schimmelig. Kan door de bodemsamenstelling zijn veroorzaakt
ABC staat voor Anything But Chardonnay or Cabernet. Proevers en handel gebruiken het voor consumenten of wijnmakers die bewust iets anders willen dan deze twee dominante druiven. Vergelijkbaar met de bekende uitspraak dat elke auto zwart mag zijn. Zie ook: Chardonnay.
Accijns is een belasting op alcohol die in de schapprijs zit. De consument betaalt die mee. Bij een lage prijs blijft vaak weinig over voor het wijnmaken zelf. Proevers wegen daarmee prijs en kwaliteit samen in hun waardeoordeel. Zie ook: Singapore — wijnprijs op het schap, importeur.
De wijn wordt begeleid door... Een sommelier of een gerecht
Maria Laura Ortiz Chiavetta benadrukt in juni 2026 dat wijn-spijs eerst op harmonie moet letten voordat techniek de pairing stuurt. LinkedIn-post zonder volledige tekst in export. Zie ook: wijn en spijs
Wrang door teveel verkeerde zuren, zoals appelzuur
Kleuraanduiding voor barnsteenkleurige -lang- gerijpte wijn. Synoniemen: ambré FR, ambra IT. Kleur varieert van diep goudgeel tot oranje-bruin. Bij rode wijn vaak zichtbaar aan de rand van het vloeistofoppervlak
Na lange schilweking is de wijn niet altijd oranje. Goudgeel of amber komt voor. Vermentino kan goudgeel worden. Fiano neigt naar geel, bruin bij oxidatie. Puristen verkiezen de naam amberwijn.
Frans voor wrang
Geuren in wijn komen uit drie fasen. Druif levert primaire fruit- en florale tonen. Gisting maakt esters en andere fermentatiearoma's. Rijping op hout of fles voegt vanille, toast of noten toe. Zie ook: primaire aroma
Speelse pairing waarbij augurk in het glas bij witte wijn past. Wine Enthusiast test of dat bij Sauvignon Blanc werkt. Zie ook: wijn-spijs
zie amber, ambré, ambra. Barnsteen is hars van een boom
Jonge Etna Rosso toont vaak rode kers, wilde aardbei en een rokerige, asachtige mineraliteit van basalt.
Zie smaaktheorie
Wasachtige, licht zoete geurtoon in witte wijn. Genoemd bij Can Sumoi Xarel-lo 2025 naast gember en kruidigheid.
De wijn is in balans
Proevers van biodynamische wijn spreken soms over energie, vibratie of leven in het glas. Dat gaat verder dan kleur, geur en smaak alleen. Het lichaam doet mee bij het proeven. Zie ook: biodynamisch.
BLIC is een proefkader voor wijnbeoordeling met vier onderdelen. De letters staan voor balance, length, intensity en complexity. Het model helpt om wijn systematisch te beschrijven en om proevers dezelfde taal te laten gebruiken
Blind proeven is proeven zonder label of prijs te zien. Het dwingt aandacht voor kleur, geur en smaak zonder imago. Handig in opleiding en bij vergelijkingen.
1 - bloemen tussen de wijnranken lokken nuttige insecten welke schadelijke insecten tegen gaan. Er zal een ecosysteem ontstaan., 2 - bloemen zijn geregeld in het aroma van jonge wijnen te vinden. Kan zeer aangenaam zijn, maar ook afstotend. Vooral in jongen wijnen. Floraal, rozen,... DE: Blumig
Deutsche benaming voor geur, boeket of aroma van een wijn
, te sterke houtsmaak. Le boisé zijn houtkrullen
Petite Sirah geeft diep paarse wijn met braam, pruim, peper en cacao na houtrijping. Dikke schil en hoge tannine door klein bessens.
zie boeket
Bouw van een wijn: eerder spanning en trek, of eerder breedte en comfort. Een richting, geen volledige analyse.
negatieve aanduiding voor een onaangename smaak. Veroorzaakt door teveel alcohol
de geur en smaken geven een veelheid aan nuances. Brede wijnen combineren met brede gerechten
Brett is een gistgeur en -smaak in vooral rode wijn, van paardenstal tot kruidnagel. Een beetje wordt soms getolereerd. Sterke brett geldt als fout. Zie ook: wijnfouten.
Brettgeur ruikt naar paardenstal, leer of dierlijke tonen door Brettanomyces in kelder of fles. Een lichte noot kan complexiteit geven. Extreme brett overheerst fruit en maakt de wijn onaangenaam in het glas.
Brioche in mousserende wijn wijst op rijping sur lattes met gistcontact. Domaine des Lowas Brut 2022 toont geel fruit, bloemen en brioche na dertig maanden.
Cellar potential is de termijn waarin een wijn nog kan rijpen in de fles. Consumenten en restaurants bewaren flessen tot de wijn voller en zachter wordt. Voor veel wijnen is dat twee tot drie jaar. Zie ook: bewaar, rijpen.
Cerasuolo wijst op kersrood in het dialect van Abruzzo. De wijn kan zo donker zijn dat hij als rood doorgaat, met kers en bes, en toch dorstlessend als een rosé.
het op serveertemperatuur laten komen van een fles rode wijn welke uit de kelder o.i.d. Komt. Eigenlijk verouderd, omdat de huiskamers te warm zijn voor rode wijn, beter is 16-18 °C
proeverij van een wijnbroederschap
Zelfde ras, andere plek: Chablis peulvruchtig en strak, Californië vaak tropisch fruit en vanille, Jura onder flor richting Sherry of juist gezouten citroen. Beoordeel fles en herkomst, niet alleen de rasnaam.
Mousserende wijn die in drukvat rijpt in plaats van op fles. Prosecco-methode, ook gebruikt voor Engelse mousserende wijn.
Verdejo kan citrus, witte perzik en grapefruit tonen met strakke zuren. Typisch voor frisse Rueda-stijl.
Vermenigvuldiger in Franse horeca waarmee restaurateurs wijn boven inkoopprijs berekenen. De consument betaalt dan een veelvoud van wat het huis inkocht. Proevers wegen menukaartprijs mee in hun waardeoordeel.
qua smaak: samenstellen van wijn
body
zie knackig
Wijn rustig overschenken in een karaf. Zo haal je bezinksel eruit en krijgt de wijn lucht
proeverij. FR: Dégustation, DE: Probe
Donkere rosékleur komt van langere schilweking en meer extractie. De tint zegt niets over kwaliteit. In Italië wijzen donkere rosati vaker op traditie en terroir dan op bleke Provence-stijl.
een wijn met diepte blijft boeien. De wijn is gelaagd. Tijdens het proeven ontwaart men steeds nieuwe nuances. Ook: complex
zie zoet
Cerasuolo d Abruzzo van Cirelli 2024 is rood-oranje, kers en bes, dorstlessend als rosato en vol genoeg voor wie rood zoekt.
Droge rosé is rosé zonder restsuiker. Op de Nederlandse markt groeide de vraag naar droge rosé sterk na een dip sinds de jaren zeventig.
Komt bij jonge en oude wijnen voor. De jonge wijn is dan nog niet op dronk: het heeft veel harde tannine en te weinig fruit om dit te compenseren. Bij de oudere wijn is het fruit verloren gegaan, of de wijn had dit vanaf de oogst al onvoldoende en resteert droge tannine. Onrijpe tannine wordt in een fles nooit meer rijp. Snel drinken is bij deze wijnen dan ook het advies. Oorzaak: gestoofd, wortel
Wijn met weinig restsuiker, vaak onder circa vier gram per liter. Tegenwoordig is strak ook gangbaar. Eigenlijk is droge wijn een wijn met een prima balans tussen zuur en zoet. De beleving kan anders zijn door bloemige aroma's, eikenhout of alcohol boven veertien procent. Bij mousserend staat Brut Nature voor zeer droog en Sec juist voor wat zoeter op het etiket
Vis die niet op ijs ligt maar droog rijpt aan haken in een koelvitrine. Vlees wordt compacter en minder waterig, bedoeld voor beter grillen. Zie ook: ikejime
1 - langs de binnenkant van het glas, zie tranen, 2 - langs de fles, zie druppelrand. Om dit te voorkomen zijn er schenktuitjes en aluminium schenkblaadjes te koop
aanduiding voor de smaak van een wijn:, 17 - 35 gr-l voor mousserende wijn. Voor fino sherry: minder dan 45 gram-liter
zie zoet
Edele rotting door Botrytis cinerea concentreert suiker en zuur in druiven voor zoete wijnen zoals Sauternes en Barsac.
Eiken hout in wijn, vaak vanille, toast, kruid of rook. Te veel eikenhout heet houtig of Oaky
Drieluik bij het proeven van vooral Pinot. Eintritt is de eerste indruk. Kern is het midden. Zug is de afdronk. Wolfgang Staudt gebruikt dit om diepte van luide wijn te onderscheiden.
Eiswein houdt vaak het ras-aroma van de druif, omdat geperst sap uit deels bevroren bessen sterk geconcentreerd is. Bij Gewürztraminer blijven roos, honing en abrikoos lang zichtbaar, ook als de wijn ouder is. Marsh proefde dat in Bechtheim. Zie ook: Eiswein.
Elegantie of féminité in wijn is verfijning en precisie, niet zwakte. De wijn kondigt zich niet luid aan maar ontvouwt zich. Berrouet koppelt dit aan finesse en lichtheid in plaats van pure kracht.
Energy wijst op levendige zuren en een opwekkende afdronk in jonge Cabernet Franc. Domaine Moly gebruikt het woord energy naast spice en fresh voor Saumur-wijnen. Zie ook: Cabernet Franc
aroma: aromatisch, vluchtig. Bijvoorbeeld: aceton, ether, chloorachtigen. Ook etherische olie: aroma onttrekken aan plantendelen
Dezelfde wijn smaakt fruitiger bij een bloemenetiket en eikenhoutiger bij een bulldog-label volgens Auburn-onderzoek in WineBusiness juni 2026. Zie ook: proefnotitie
Eucalyptus is een aroma dat soms aan Australische Shiraz wordt toegeschreven, naast salami of stallige tonen in oudere stijlen. Zie ook: Shiraz.
ontwikkeling. Een evoluerende wijn ontwikkelt zich in de fles. Maar kan ook staan te ontwikkelen in het glas, soms door microgisting of door uitwisseling van electronen. Het resultaat is kleine belletjes in een stille wijn. Zie ook rijpen
uitstekend
Extract zijn opgeloste stoffen in wijn. Veel extract geeft body en tannine, lange rijping op vat.
Rijpe tannine in de mond. Zacht, rond en niet meer stroef of wrang. Zie ook: tannine
Perrier-Jouët beschrijft regeneratieve basiswijnen met strakkere lijn en meer frisheid dan controlepercelen.
Smeuïg of plakkerig mondgevoel rond de tong, vaak met speeksel. In wijn door restzoet, hoog alcohol of weinig zuur. In eten door vet, room, boter, olie of honing. Tegenpool van strak.
Fino is bleekgouden Sherry onder flor-gist met amandel, deeg en kruiden. Droog en licht, past bij haring en sushi volgens Winebusiness.nl.
smaak en geur welke bij oudere Rieslingwijn ontstaat en dan nog lang een aanvulling op de overige smaken kan zijn. Kruidig, harsig en olieachtig. Wordt het te sterk dan is het een gebrek, niet te verwarren met pétrol. Zie ook ouderdomsmaak
Eng, te proeven wijnen worden in verschillende flights gepresenteerd, per twee, drie wijnen tegelijk
Floc de Gascogne combineert fruitig jong most met Armagnac-tonen van viooltje, pruim en roos. Wit en rood hebben een rijk bloemig en fruitig bouquet.
Geur of smaak die doet denken aan bloemen, bijvoorbeeld roos, acacia of viooltje. Komt vaak voor in jonge witte wijn. Floraal kan aangenaam of afstotend overkomen.
Bij Khvanchkara komt eerst zacht fruit en suiker. Daarna trekt zuur speeksel en krast tannine. Marsh beschrijft die wissel als een ijzeren vuist in fluweel.
Veel proeffouten komen door snelle conclusies, verkeerde temperatuur of geur in het glas. Korte LinkedIn-tip in juni 2026 herinnert aan kalibreren en rustig ruiken voordat je smaak vastlegt. Zie ook: proeven
zie fris, heid
fris, vers. Fraise = aardbei
De wijn bezit aangename zuren wat in de mond een fris gevoel geeft. Meestal ook een sappige wijn
Directe frisse afdronk bij mousserende rode wijn. Goede Lambrusco voelt levendig en niet log. Te warm verliest de wijn precies die energie.
Fruitig beschrijft wijn met duidelijke druiven- of bessenaroma's. Past bij lichte gerechten en jonge rode wijnen zoals Beaujolais bij charcuterie.
Aardse wijn, stalgeur
Proef- of testhoeveelheid uit het vat of fust. Belgisch: staal. Ongebottelde wijn. Niet elk vat bevat een identieke wijn, plus: in het vat veranderd de wijn nog. Een fustmonster is dus een beetje glad ijs
Fysische rijpheid: aroma, tannine en smaakstoffen naast suiker en zuur. Chemische rijpheid alleen is niet genoeg.
Gekoeld geserveerd rood of mousserend rood bij warm weer. Frisse zuren en lichte bubbels houden de wijn levendig. Lambrusco is het bekendste Italiaanse voorbeeld bij barbecue en vette kazen.
Langdurig warm bewaren vlakt aroma's af en versnelt oxidatie. Waarschuwingssignalen zijn laag niveau, coulure, plastic kurk of verkleurde wijn volgens Delmas juni 2026. Zie ook: kelder
een wijn met een stuivende neus, als een parfum walmt het uw glas uit
Geur en smaak van gestoofde rode vruchten, bosbessen en frambozencoulis. Caroline Latrive bij Amour de Deutz Rosé 2015. Zie ook: rode vruchten, mousseux.
Franse uitdrukking voor wijn die zo makkelijk drinkt dat je hem door hebt zonder nadenken. Vaak licht en koel, soms bij blouge.
zoet
wordt veelal gebruikt om wijn qua kleur en-of smaak te verrijken, zoals Italiaanse wijn in Duitse, of Languedocwijn in Bordelaise en Argentijnse in Zuid-Afrikaanse wijn
lekkerbek, snoeper, genieter
Greedy and full
FR: plaats voor lekkerbekkerij, voor het genot van het rijke tafelen
fijnproever, smulpaap
Grafiet in de neus van Masseto 2023 naast moerbei, kers, zwarte peper en tabak.
Gran Reserva 2018 proefde intens met zwarte kersen, kokos en mooie tannine. Perswijn geeft zeventien punten.
1 - FR, vet, tig, 2 - NL, ook herbaal, smaak in wijn. Duidt aan dat er onrijp fruit is gebruikt. Bij weinig grassigheid niet altijd negatief
smaak in een wijn: onrijp, grassig. Groene tannine
smaak van wijn, zie ook aards
Grower Champagne komt van telers die eigen druiven bottelen. Grande marque is een grote maison die druiven inkocht en assembleert. Beide vragen vakmanschap, maar de proefstijl verschilt. Zie ook: Champagne
Topcuvée 2017 proefde bloemig, krachtig maar elegant met zoete specerijen. Perswijn geeft zeventien punten.
Smaakterm tussen droog en zoet. Er is nog wat restsuiker, maar de wijn blijft fris
wrang als gevolg van veel tannine FR: austère
Troebele wijn kan een fout zijn, of ongefilterde bio. Verwar troebelheid niet met dépôt van flesrijping.
de wijn heeft het aroma of de smaak van groene kruiden, positief of grassig, negatief, want onrijp
Engelse proefnotitieterm: Lacking substance, flavours. Zie ook de lijst op tasting_notes/.
Zelfde ras en huis, andere hoogte. Lager in Mendoza meer bakpruim. Hoger in de Andes meer zuren, fijnere tannine en rood fruit. Mendoza is woestijn. Zonder hoogte blijft de wijn zwaar.
Valleibodem Mendoza: pluche, donker fruit, warme afdronk. Uco Valley hoger: helderder rood fruit, steviger tannine, zuurlijn die de afdronk langer houdt.
Hors class betekent bovenmatig niveau. De term komt voor bij proef- en classificatiesystemen wanneer een wijn boven de standaardcategorie uitstijgt.
Houttonen uit rijping in vat, zoals toast, vanille, kruid of rook. Positief in balans met fruit, negatief als hout domineert
Rijping van wijn in houten vat. Kleine nieuwe barrique geeft meer hout en tannine dan groot oud vat
Ach, waarom ook niet, alleen proef je niet zoveel van de wijn vanwege de kou. Zoete wijn is hier goed toe te passen, port, sherry
Druif die eeuwenlang in een streek is geworteld. In Italië zelden genetisch puur door eeuwen import, synonymen en Amerikaanse onderstammen.
een glas voor gebruik voorspoelen met wat wijn. Er kunnen nog wat resten van reinigingsmiddelen inzitten
Floraal aroma dat doet denken aan jasmijnbloesem. Dave McIntyre noemt jasmijn bij Can Sumoi Xarel-lo 2025, naast acacia en citroengras.
nieuwe oogst smaakt nog jong wanneer: - de zuren wat scherp zijn - de tannine hard zijn - de kleur nog niet gebruind - de smaken, ook van het hout nog niet mooi harmonieus zijn versmolten
letterlijk: juffrouw. Aanduiding voor een wijn welke nog iel en fragiel is. Jonge wijn van jonge stokken bijvoorbeeld. Vaak beloofd dit dat de wijn wel goed zal zijn wanneer de stokken ouder zijn
Kabinett vaak 8 tot 9,5 procent alcohol: licht, zoetdraad over harde appelzuur. Trocken vaak 12 tot 13 procent: geen suiker, meer body, steenachtige grip en langere afdronk.
wijnschenkkan, te reinigen door: twee kopjes afwassop plus een handje rijst-grof witzand, kleine kiezel en zwenken. Zeep mag, soda en ontsmettingsalcohol ook. Deze laten geen geursporen na
Kleur komt uit de schil. Beoordeel bij daglicht uit het noorden. Pinot Noir is bleek kersenrood, niet zwart. Jonge rode wijn heeft een paarse rand.
Frisse zuren en lichte body door koel wijnklimaat. Smaak naar citrus, groen fruit of natte leisteen in plaats van rijp steenfruit. Zie ook: zuurgraad
een wijn met storend veel alcohol
de smaak is kort, is zo weer weg
vieze bocht, slechte wijn
bij mousserende wijn heeft een gasbel een kern nodig om zich vast te hechten. Na hechten groeit de bel. Nu enige tijd wordt de bel groot genoeg om als een ballonnetje naar boven te gaan
het grote verschil tussen gewoon glas en kristalglas is dat de laatste ten minste 24% loodoxyde, PbO2 bevat. Daardoor is het glas zachter
in de fles, zie ziel
geen kurkentrekker, maar een waarbij de handle niet omhoog, maar omlaag geduwd moet worden. Zie in de winkel
ook: kelnermes, contraschroef, vleugelhefboom. Voor gebruik met twee, drie of vier vingers of de hele hand De eerste kurkentrekkers dateren uit de 17e eeuw. Voor de intrede van de kurk, werd de vloeistof met linnen proppen, houten stoppen of een laagje olie van de zuurstof gescheiden. Toen de kurk zijn intrede deed, werden kurken slechts tot de helft in een fles of kruik gebracht, zodat ze gemakkelijk met de hand verwijderd konden worden. Met de komst van de cilindervormige fles, rond, 1730 - waarin de wijn liggend kon worden bewaard - kwam de vraag naar kurkentrekkers op gang.
Kurkwijn ruikt naar natte kurk of vochtige kelder. De smaak is vlak en vaak bitter. Komt door TCA in de kurk of verpakking. Zie ook: kurk
Kurkwijn ruikt naar muffe kelder of natte kranten. Fruit verdwijnt onder die geur. Herkenning is blijvend. Andere fouten zoals bret zijn contextgevoeliger.
begint in de wijnwereld met rendementsmanagement, dwz de keuze van de wijnboer tussen veel of lekker. Daarna zijn kleur, geur, smaak en textuur erg belangrijk Zie kwaliteitssyteem
het bewaren van uw wijn op een prima plaats, totdat deze op dronk is of totdat deze de smaak heeft die u prefereert. Zie ook rijpen of opslaan
Droge Lambrusco is mousserend rood uit Italië met donkere kers, framboos en een licht balsamico-accent. Koud bij de maaltijd, ver van zoete massastijlen.
tegenovergesteld aan kort. Een wijn met lengte proef je nog lang na, nadat de wijn de mond heeft verlaten. Ook: nasmaak
Levendig beschrijft een frisse, sprankelende smaak in wijn door levendige zuren. Zie ook: fris, knackig.
Lichte wijn heeft weinig extract en 10 tot 12 procent alcohol. Drink jong. Fruit is het frist in een jonge fles.
sappig, weelderig, zeer rijp
Manzanilla is droge Sherry onder flor in Sanlúcar de Barrameda in Spanje. Ziltiger dan Fino uit Jerez. Ellen Doggett noemt droge sherry vaak onder 20 pond.
Perswijn juli 2026 beschrijft Rioja van Marqués de Vargas als rijke blend in modern-klassieke stijl. Reserva is de vaste basiswijn van het domein.
Groene paprika of tomatenblad in Cabernet Franc komt van methoxypyrazinen. Koelte laat ze staan. Warmte en zon breken ze af. Daardoor is het ras een duidelijke seizoensmeter.
Mineraal proef je als natte steen, oester of zilte tonen in witte wijn. Holden Manz Semillon 2023 uit Franschhoek toont volgens Greg Sherwood MW steigerende mineraliteit en citrus.
Proefterm voor steenachtige, ziltige of krijtachtige indrukken in wijn. Op de Island Wines Summit besproken door Jamie Goode en François Chartier in relatie tot eilandwijnen, vulkanisch terroir en insulariteit.
In de MW-theorie geldt mineraliteit als een vaak gebruikt en slecht begrepen woord. Master Classes deconstrueert die examenvraag in een gratis seminar.
Mineraliteit is de proefervaring van steen, zout of natte aarde in wijn. Of die smaak letterlijk van de bodem komt, blijft omstreden. DM Wine Line bespreekt tasting dirt en terroir in het glas.
Viura op kalk levert frisse witte wijn met mineraliteit en florale tonen, vergelijkbaar met strakke Bourgogne-stijl. Artuke Trascuevas toont lage pH en krijtgevoel.
Perswijn juli 2026 noemt Marqués de Vargas Reserva 2020 mooi getypeerd met zoet rood fruit, vanille en lange afdronk. Gran Reserva 2018 krijgt zeventien punten.
een rijke, ronde en volle wijn
Film in de mond is het verloop na de slok: binnenkomst, gevoel, trek. Focust of zacht. Speekselopwekkend of drogend. Heeft trek of blijft liggen.
Bij alcoholvrije dranken naast het menu let de maker op zuurgraad en mondgevoel naast aroma. Te zoet of te zwaar vermoeit bij een lang menu. Zie ook: wijn-spijs
Mondgevoel na ongeveer vijf seconden in de mond. Strak is opdrogend of samentrekkend door zuur of tannine. Filmend is smeuïg of plakkerig door zoet, alcohol, vet of room. Bijna elk product heeft beide kanten in balans.
Afdronk die breed en vol aanvoelt en de mond lang vult. Vaak bij krachtige rode wijnen met veel extract. Zie ook: body
Muffigheid is een natte-karton- of schimmelgeur door haloanisolen zoals TCA. Fruit en bloemen kunnen afvlakken zonder duidelijke kurknoot. Zie ook: TCA, kurkwijn.
smaken en geuren welke via de neus worden waargenomen. Vergelijk retro-nasaal
de smaak welke in de mond blijft hangen nadat de wijn is doorgeslikt. Zelfs uren na het drinken kan de smaak nog terugkomen. Een wijn met lengte heeft een lange nasmaak
meestal een geur: natte wol, natte hond, natte krant
Natte steen is een koude, stenige geur in koel klimaatwijn. Vaak gekoppeld aan Chablis op kalk. Het hoort bij place-driven wijn, niet bij marketingcopy. Zie ook: mineraliteit.
Sommeliers en critici onderscheiden foutvrije natuurwijn die toch natural smaakt: fruit en zoutigheid zonder oxidatieve fout. Jamie Goode gebruikt die nuance bij Partida Creus VN Blanco.
Rigourd: wijn hangt af van natuur, dus de sommelier hoort nederig te zijn en wijnmakers niet te oordelen zonder kelderervaring. Proeven met respect voor terroir en oogststress.
Perswijn aanbevolen selectie juli 2026 met Nederlandse mousserende wijnen uit proeverijen voor Geproefde Wijnen in nummer vijf.
In koel klimaat van de Lage Landen blijft de wijn strak en levendig, zonder zware alcohol. Janna Rijpma-Meppelink noemt dat ragfijne, haast nerveuze spanning.
1 - lichaamsdeel. Belangrijkste orgaan om te beoordelen of een wijn iets heeft., 2 - aanduiding voor het aroma of de geur: de neus is bijvoorbeeld stuivend, aromatisch of fris zie ook smaak
Oechsle meet suiker in most via refractometer of densimeter. In Nederland na oogst voor aansuikeren.
Oechslegrad is dezelfde mostgewichtsschaal als Oechsle. Het cijfer meet suiker in druivenmost en helpt predikaat en verwacht alcohol. Ook in Zwitserland gebruikt. Zie ook: Oechsle, mostgewicht, refractometer.
Sommelieropleiding kan beginnen met een maand oogst in de wijngaard vóór theorie. Rigourd leerde zo vat reinigen, remontage en druk op wijnmakers kennen — basis voor nederig proeven zonder de kelder te kennen.
Tannine uit de schil geeft structuur, zoals bij rood. Dieper, intenser, geconcentreerder. Hoge zuren, soms umami. Geuren: gedroogde bloemen, gedroogd fruit, kruiden, kweepeer, thee, sinaasappelschil, bergamot, noten, specerijen, zoute mineraliteit. Van bitter tot lichtzoet, geen dessertwijn.
Tannine uit witte schil droogt. Zuur versterkt dat. Goede flessen blijven geur en slok vragen. Te veel thee-tannine of slordige oxidatie valt af.
Viña Gravonia 2006: wasachtige sinaasappelschil, gekneusd appel, honingraat, kamille. Palet strak citrus, gember, gezouten karamel. Droge noot. Greg Sherwood MW.
kleur voor een sherry van het finotype. Bleek
Pale red is een lichtrode wijn met de frisheid van rosé en wat meer kleur en structuur. Henry Jeffreys noemt in juni 2026 de stijl naast rosé als zomertrend. Zie ook: rosé
draagplank waar glazen met een voet in kunnen hangen. Dan vallen ze niet
deze bijzondere sherry ontstaat spontaan uit een amontillado. Het heeft de geur van een amontillado, hazelnoot en de smaak van een olorosso. Zeer apart, en ook zeldzaam. De commerciële vorm is een mengsel van amontillado en oloroso
Stok op eigen wortel, zonder Amerikaanse onderstam. In Rías Baixas blijven oude Albariño-stokken vaak pie franco door zandgrond zonder phylloxera.
Alto Adige-Pinot Blanc kan gulzig en rond zijn en toch zuur houden. SommThings zet dat tegen holle, te zure westkust-flessen.
Nautilus Pinot Gris uit Marlborough: peer, witte peper, citruszuur, wasachtige textuur, tropisch fruit en amandel.
Lichtrood, hoge zuren, lage zijdeachtige tannine. Kan als rood smaken en als wit aanvoelen. Kers, gekruide framboos, lavendel. Bourgogne: kers, lavendel, marsepein. Central Otago: zwarte kers en pruim.
Pinot on the rocks is gekoelde pinot noir met ijs in het glas. Tom Wark noemt het in juni 2026 naast oranje wijn en rosé als zomergebruik in Oregon, ook al schrikken sommige makers ervan. Zie ook: proeven
Blend van schimmelresistente PIWI-rassen voor noordelijke teelt. Domein Bergen maakte in juni 2026 vier cuvées uit Souvignier Gris, Sauvitage, Muscaris, Monarch, Laurot en Cabernet Cortis.
Primaire aroma komt uit het druivenras en de rijping in de wijngaard. Denk aan vers fruit, kruiden en mineraliteit. Zie ook: secundaire aroma
er zijn diverse puntensystemen bij het proeven van wijn. Schalen van 100 punten, 20, 10 en 5. Modern in NL is de schaal van 10, zoals op school: dat geeft in ieder geval duidelijkheid, 6 is gemiddeld Systemen met 20 punten zijn eigenlijk 10 puntsschalen, wijnen onder de 10 zijn niet lekker, waarom zou je niet-lekkere wijn verder nuanceren? en de 19 en 20 worden nauwelijks gegeven. De 100-puntenschaal is eigenlijk een 20-puntenschaal. Uitsluitende de bovenste 20 punten worden gebruikt. De 100 komt haast nooit voor Zie ook: Parker, Robert M, wijnjaar. Onderzoek naar wijnprijzen laat zien dat het prijsverschil vooral stijgt vanaf negentig punten op de honderd-puntenschaal. Een wijn met negenentachtig en negentig punten kan commercieel sterk uiteenlopen
van de tong, zie smaaktheorie. Voor elk type stof heeft de tong een specifieke receptor: eiwit, vetzuur, koolhydraten, zuren, etc. De verdeling van de receptoren over de tong is niet overal gelijk
Refractometer meet suiker via lichtbreking in een druppel druivensap. Nul Oechsle met gedestilleerd water.
Reserva 2020 proefde modern-klassiek met zoet rood fruit, vanille en lange afdronk. Perswijn geeft zestien punten.
Reticent wijn toont aroma en smaak nog niet volledig. De wijn lijkt gesloten of gereserveerd en opent vaak pas na jaren flesrijping. Zie ook: flesrijping.
geuren en smaken die via de mond waargenomen worden. Vergelijk nasaal
Bij wijn werken neus en tong apart. De reukzenuw is kort en kan oneindig veel geuren mengen. De tong kent maar een paar basissmaken. Tom McCune legt dat uit via de hersenzenuwen. Wie alleen op de tong leunt, mist het meeste van het glas.
Ribolla Gialla uit Colli Orientali kan strak en zout eindigen, met citroenschil en floraal, hoge zuren. i Clivi A Tessa groeit op ponca, mergel en zandsteen.
Volle mondgevoel door malolactische fermentatie of houtrijping, met melkzuur in plaats van scherpe appelzuur. Sandra E. Taylor noemt dit een brug voor rooddrinkers naar witte wijn.
Asachtige, scherpe geur en smaak door rookverbindingen op rijpende druiven. Komt voor waar brandseizoen en oogst overlappen.
McClatchy 2017: na bosbranden in Napa en Sonoma in oktober 2017 met wind tot circa 80 km/u raakten naar schatting vierentwintig van circa 1200 domeinen beschadigd of verwoest, zware rook in nog niet geoogste percelen, onder meer cabernet sauvignon, wekte zorg om rooktint De Smoke Summit in Oregon in de Verenigde Staten besprak in juni 2026 bescherming tegen wildfire smoke in wijngaarden. Spraybarrières kunnen rooktint verminderen maar moeten snel na rook afspoelen.
Bleke Provence-rosé smaakt vaak licht en neutraal. Donkerdere rosé uit Tavel of Bandol heeft meer fruit, textuur en kan rijpen. Het kleurverschil stuurt verwachting bij proeven.
IWSC 2026 zag meer eikenroze en rijkere, donkerdere stijlen naast bleek Provençaals. Discussie over stijl, geen verbod. Corsica: fris fruit, vaak lagere alcohol.
Rosé met structuur en rijping die bij eten past, niet alleen als lichte zomerwijn. Pasqua noemt Y by 11 Minutes een gastronomische rosé met barrique. Zie ook: rosé
Kleurterm voor diepe Tavel-rosé bij Liebling 1919: rose-cerise als renkleuren. Warm-droog met hint bitter. Zie ook: Tavel, kleur.
kan veroorzaakt worden door meeldauw
Rotundone is een sesquiterpeen dat pepergeur in Syrah verklaart. Ongeveer twintig procent van de proevers ruikt rotundone niet. Zie ook: Syrah.
aroma vaststellen, zie ook proeven
een wijn welke mag rijpen, welke je gerust een dag van te voren kunt openen om alvast wat op adem te komen. Daar ga je even bij zitten om van te genieten FR: savoureren
Savory betekent hartig of umami in het glas, naast fruit of zuur. Meg Maker noemt het bij Saint-Joseph wit en andere proefnotities in juni 2026. Zie ook: umami
langzaam en intens genieten
het soort zuur kan er de oorzaak van zijn dat men een wijn niet aangenaam vind. De meest voorkomende zuren zijn: appelzuur, wijnsteenzuur, melkzuur en citroenzuur. Maar ook boterzuur, barnsteenzuur en propionzuur zijn aanwezig
Secundaire aroma ontstaat door kelderwerk: gist, hout, malolactische gisting. Denk aan toast, boter, brood en specerijen. Zie ook: tertiaire aroma
Dode gist, druivenresten en tartraten in wijn na fermentatie. Wine Spectator Buzz Word juni 2026.
Marqués de Vargas Selección Privada Viñedo Singular Pradolagar 2017 proefde fijn gerijpt met zoete specerijen en verfijnde tannine. Perswijn geeft zeventien punten.
in de wijnwereld: proeven. De sensorische analyse duidt op het volledig beschrijven van de organoleptische kenmerken van een product: kleur, geur, smaak, gehalte, geluid, gevoel, structuur
Wijn serveren De drinktemperatuur is belangrijk om van een wijn te kunnen genieten. Bij een te koude wijn zullen niet alle geuren en smaken waar te nemen zijn, een te warme wijn is vlak of zelfs vermoeiend, alcohol dampt het glas uit Witte uit de koelkast is te koud, behalve in de volle zon. U kunt ook experimenteren met uw vrieskast. Warme witte wijn kan in een halfuur op temperatuur zijn. Rode wijn is na 10 minuten gereed. Niet vergeten ! Gebruik van het juiste glas is wellicht zo belangrijk, zie glaswerk. Zie ook: chambreren, decanteren Serveertemperatuur: FR: température de service Optimale drinktemperatuur Het komt ook niet zo precies, in de praktijk is dat ook moeilijk te doen.
Bij labrusca laat de schil los en schiet het vruchtvlees als bal in de mond. Zoet blijft op de schil. Beyond Organic Wine.
Lichte makkelijk drinkbare wijn zonder zware structuur, vaak voor warm weer. In Nederland gebruikt voor toegankelijke zomerwijn. Zie ook: lichte witte wijn
Sterkte van de smaak, van licht tot overheersend. Druivenras, rendement en houtrijping sturen wijn. Koken, grill, kruiden en saus sturen het gerecht. Wijn en spijs moeten in gehalte overeenkomen.
goede smaak: alle goed aspecten zijn aanwezig, de slechte afwezig de tong is opgedeeld in verschillende zones. Met elke zone proef je een andere basissmaak: zoet, alcoholisch met het puntje van de tong, bitters zijn achterin te proeven, zuren aan de zijkant. De waarneming is dmv prikkels. Lijkt achterhaald, want de tong bestaat uit receptoren. De verdeling van de receptoren over de tong is niet overal gelijk. Daar waar veel receptoren zitten proef je andere smaken, dan op de plaats waar minder receptoren aanwezig zijn
Frisse tonen zijn lenteachtig: citrus, klein rood fruit, groene kruiden. Rijpe tonen zijn herfstachtig: mango, paddenstoelen, rook, specerijen, kookkruiden. Reductieve vinificatie houdt fris. Hout en oxidatie geven rijp.
Kruidige tonen in Cabernet Franc uit de Loire, vaak naast fris fruit. Etienne Moly van Domaine Moly noemt spice als eerste van drie kernwoorden voor zijn wijnen. Zie ook: Cabernet Franc
Strak is een wijn met frisse zuur en weinig romigheid. Droge witte wijnen bij vis en schaal- en schelpdieren zijn vaak strak, bijvoorbeeld Muscadet bij mosselen.
Strausswirtschaft, ook wel Hecksen- of Besenwirtschaft genoemd. De gewoonte komt uit Duitsland. Bij wijnlokalen wordt buiten een heksenbezem, een krans of boeket, Strauss, gehangen, zodat te zien is dat de wijn in die periode goedkoper is
Rijping op de fijne droesem. Bij Muscadet geeft sur lie zachte gistige textuur en iets meer gewicht bij ranke wijn.
geur in al wat rijpe wijn, of houtrijping is in de buurt
scherp, bijtend
Tannine is looizuur uit schil, pit en hout. Het geeft grip, structuur en lengte in rode wijn. Rijp voelt zacht en kruidig. Onrijp droogt tanden en gehemelte. Wijn kan wrang of stroef overkomen. Kaas en eiwit temmen harde tannine. Zie ook: wrang, stroef, samentrekkend en fenolisch rijp
Tanninewoorden beschrijven structuur en stijl, niet alleen bitter. IVES, The language of tannins.
Tapenade-aroma in Syrah hangt samen met DMS uit voorloper SMM, naast rotundone en donker fruit. Oudere flessen kunnen meer olijf tonen. Zie ook: Syrah.
metalen wijnproefschaaltje, nap welke om de nek kan worden gedragen. Beetje oubollig. Is te verkrijgen met wat wijnkennis en een vriendje in de regio's waar dit een gewoonte is, zoals Bourgogne, in Frankrijk
afkorting van trichloroanisol, de vermeend veroorzaker van de kurksmaak
TDN geeft petroleum- of kerosineachtige aroma's. Assyrtiko maakt meer TDN bij intens zonlicht en VSP-geleiding. Bush vines schermen trossen af en geven vaak minder TDN.
Klassieke Nebbiolo-handtekening: rozen, teer, rook, anijs en rode kers komen vaak uit het druivenras zelf, niet uit hout. Zie ook: Nebbiolo
Albariño is rijk aan terpenen zoals linalool en geraniol. Die geven bloemige, fruitige en kruidige aroma's. Studies zetten Albariño boven Riesling op terpeengehalte.
Terroir betekent dat plaats in het glas proefbaar is. Bij proefparen van hetzelfde ras uit verschillende percelen of bodems hoor je echt verschil. Op het etiket kan terroir ook vooral een verhaal zijn zonder dat verschil. Zie ook: terroir.
Terroir kan een zwak wijnjaar lokaal compenseren: ligging, wind, drainage en selectie op het château.
Tertiaire aroma komt met de tijd in de fles: gedroogde vijg, leer, tabak, champignon, geroosterde noot, honing. Vers fruit gaat weg. Raphael Ventresca, The Polished Palate, 12 september 2026.
In half-flessen ontwikkelen tertiaire aroma’s sneller dan in magnums van hetzelfde oogstjaar. Bij Corison Cabernet: grafiet, gekruide vanille en gedroogde tabak eerder op de voorgrond.
Alexander Stoffel prefereert een Toscana rosato boven een Provence-stijl. Bij Lilia Maria Lani is Silenzio 2024 de rosato van Sangiovese.
bij een diner kan tussen de gangen een glas worden geserveerd met zoete wijn, zoals VDN, Duits-Oostenrijks etc
Umami is de vijfde basissmaak naast zoet, zuur, bitter, zout. Randy Caparoso schrijft dat sommeliers de term in de late jaren zeventig nog niet gebruikten, terwijl ze de smaak in keuken en glas al kenden.
1 - onaangenaam plantaardig als gevolg van onvoldoende rijpe druiven, 2 - aroma's van groenten, grassen, planten, klinkt groen
1 - te oude wijn, over het hoogtepunt van de ontwikkeling heen 2 - zoete wijn kan ook vermoeiend of vervelend overkomen, als het te plakkerig wordt. Meestal ontbreken de verfrissende zuren 3 - kan ook bij jonge of te warme wijnen voorkomen. Oorzaak: door te veel alcohol 4 - wijn proeven is ook vermoeiend, aangezien het opperste concentratie vraagt
wijn zonder oxidatie- of andere ouderdomsverschijnselen. Verse druiven: vruchten, juist van de wijnstok, direct geperst, verse wijn is zonder oxidatie- of andere ouderdomsverschijnselen verse druiven: vruchten, juist van de wijnstok, direct geperst
Vervaagde wijn is voorbij zijn piek in intensiteit, maar kan nog fijn van smaak zijn. Stephen Taylor Marsh beschrijft een late-oogst Pinot Gris als kantwerk: bloesem, jasmijn en honingklaver als herinnering, niet als luid fruit. Kleur als aangelopen goud. Zie ook: Eiswein.
kloek, levenskrachtig, fors
strontwijn. Beroemde uitspraak vanwege het gebruik in Frankrijk tegen de Beaujolais Primeurwijn in 2002. De oorzaak hiervoor is dat deze wijn meer een fruitsap is, dan een lekkere wijn. Vanuit het product gedacht: er is te weinig moeite voor gedaan
Vinosofie is filosoferen over wijn: wijn als ingang tot levensvragen, smaak en betekenis
Hoge VA ruikt vaak naar azijn of nagellakremover. Bij genoeg tannine, zoetheid of alcohol kan dezelfde waarde milder overkomen. Een getal alleen zegt niet alles over de smaak.
Te veel vluchtige zuur ruikt naar azijn of aceton en kan wijn ondrinkbaar maken. Tim Atkin meldt in juni 2026 teleurstellende Engelse wijnen met excessieve VA.
Vulkanische mineraliteit ruikt en smaakt naar natte basalt, gunpowder of droge rozenblaadjes. Op Tenerife in Spanje zien proefnotities dit bij Listán Prieto op lavagrond.
Zelfde perceel, ander weer, andere wijn. Het jaar is een ingrediënt. Koel houdt zuur, warm ruilt zuur in voor rijp fruit.
Waxy voelt vet en bijna bijenwasachtig aan, zonder zwaar te zijn. Komt voor bij marsanne-roussanne blends met houtrijping. Zie ook: body
Kristallen van wijnsteenzuur in witte wijn bij koude opslag. Vaak teken van minimale bewerking zonder koud stabiliseren. Smaakloos en onschadelijk. Zie ook: tartraat.
Een wijnfout is een karakter dat de verwachting van de drinker verstoort. Sommige fouten zijn altijd fout. Andere hangen van context af. Kurkmuf werd minder door betere kurken. Brett en oxidatie blijven vaak. Lichte flint-reductie in Chardonnay is soms bewust en geen fout als het mild blijft.
Woorden bepalen hoe we geur, smaak en textuur beschrijven. Een gedeeld lexicon helpt proevers en schrijvers dezelfde signalen te herkennen.
Engelse wijnmetaforen reizen niet altijd mee naar andere talen en culturen. Allison Creed toont in juni 2026 dat beschrijvingen koopgedrag en plezier beïnvloeden.
kristallen die als witgele kruimels op de bodem van de fles zichtbaar zijn. Teken van goede wijn, aangezien het gehalte aan het lekkere wijnsteenzuur hoog is geweest
Mondgevoel waarbij slijmvliezen samentrekken, meestal door tannine of veel zuur
Wisselpatroon waarbij alcoholvrij en alcoholhoudend afwisselen in dezelfde avond of maaltijd. Vinovonk beschrijft het als trend in proef en consumptie.
buitenste schil van een citroen of sinaasappel. Smaakkenmerk
van een fles. Holte in de bodem van een fles, oorspronkelijk bedoeld om te zorgen dat eventueel bezinksel zich niet teveel door de wijn verspreid bij het uitschenken. Is een duurdere fles dan zonder ziel. Wordt ook voor goedkope wijnen gebruikt
Tannines die zacht en glad aanvoelen op de tong, zonder ruwe astringentie. Komt voor bij rijpe rode wijnen met goede rijping en balans. Zie ook: tannine
Ziltige afdronk geeft mineraliteit en frisheid in mousserende wijn. Brut 2022 van Domaine des Lowas eindigt zilt na rijke mousse.
van een enorme fijnheid, over-all, compleet, in beweging, lang natuurlijk, ingetogen, vibratie
Zeer geliefde smaak van een wijn, tenminste 45 g per liter in DE en AT. Wijn met suiker is niet altijd zwaar of vettig
Rijp fruit kan zoet lijken zonder restsuiker. Check de afdronk: droogt die na, dan was het fruit, geen zoet.
Rijp fruit kan zoet lijken zonder restsuiker. The Polished Palate laat dat checken op de afdronk. Droogt de wijn daar, dan was de zoetheid rijpheid of huisstijl, geen suiker.
Smaak van zuren in de wijn. Positief: strakheid, levendigheid en frisheid. Negatief: te scherp of ongebalanceerd
Ook zuurtegraad. Wordt uitgedrukt in gram zuur per liter. Zie ook pH